Weekendverblijven

Wat?

De problematiek van de weekendverblijven is een erfenis uit de jaren '60 en '70. Het plaatsen van constructies zoals caravans en chalets in open ruimtegebieden oogluikend toegestaan, met als gevolg een enorme versnippering. Grote bos- en natuurcomplexen werden in geheel Vlaanderen geleidelijk aan omgevormd tot vakantiegebieden.

Bij de opmaak van de gewestplannen werden de ingevulde zones met weekendrecreatie veelal ingekleurd als zones voor verblijfsrecreatie. Daarnaast werden ook nog grote oppervlaktes bijkomende mogelijkheden aangeduid. De verdere opmars van weekendverblijven kon hierdoor verder gezet worden. Vanaf de jaren '80 verergerde de problematiek door het ontstaan van een permanente bewoning binnen de weekendverblijven. Eerst omwille van de pensionering van heel wat eigenaars, daarna ook meer en meer omwille van sociale redenen en ten slotte, toen meer en meer sprake werd van een 'oplossing' voor de problematiek van de permanente bewoning, uit speculatieve redenen. De permanente bewoning van de weekendverblijven verhoogt sterk de impact op de vaak zeer waardevolle omgeving.

Door het lang aanslepen van de problematiek leven bewoners en eigenaars reeds lange tijd in grote onduidelijkheid en onzekerheid. Een verder voortduren van de problematiek (bewoning, versnippering en verregaande speculatie) kan dan ook niet langer. De Provincie wil daarom tot een rechtvaardige oplossing komen waarbij zowel de lijnen voor toekomst worden uitgetekend als de mogelijkheden worden aangegeven voor de huidige bestaande verblijven en bewoning.  

Problematiek in Oost-Vlaanderen.

In 2005 vond een inventarisatie plaats. In totaal werden 81 clusters (5 of meer weekendverblijven op minder dan 100 m van elkaar) weekendverblijven geïnventariseerd bestaande uit in totaal 1790 weekendverblijven. Deze clusters zijn terug te vinden in 10 Oost-Vlaamse gemeenten. Het zwaartepunt van de problematiek is terug te vinden in het Waasland. Er werden clusters geïnventariseerd in Wachtebeke, Stekene, Sint-Gillis-Waas, Beveren en Waasmunster. Naast de geïnventariseerde clusters zijn nog een onbekend aantal individuele weekendverblijven aanwezig in Oost-Vlaanderen. Daarnaast zijn er in Oost-Vlaanderen nog heel wat onbebouwde gronden voor verblijfsrecreatie aanwezig.

Aanpak

Het ministerieel beleidsplan van 2002 bepaalt dat de provincies bevoegd zijn voor de problematiek van de weekendverblijven. Dit beleidsplan voorzag een inventarisatiefase (uit te voeren door de gemeenten) en een beoordeling op Vlaams niveau, gevolgd door de opmaak van ruimtelijke visies en ruimtelijke uitvoeringsplannen op het niveau van de provincie. In de nieuwe Vlaamse codex wordt voor de laatste fasen een einddatum naar voor geschoven met name 30 april 2012 voor het onderzoek (visievorming) en 30 april 2015 voor de opmaak van de ruimtelijke uitvoeringsplannen.

Visievorming

Binnen de pilootgemeente Stekene werd een werkwijze voor de visievorming uitgewerkt die ook zal worden gebruikt bij de beoordeling van clusters weekendverblijven en zones voor verblijfsrecreatie binnen de andere gemeenten. In de eerste plaats werd bij het bepalen van de werkmethode beslist om geen mogelijkheden te bieden aan weekendverblijven die illegaal én zonevreemd werden opgericht. Daarnaast werd vastgelegd dat het niet voldoende is om de mogelijke toekomst voor de bestaande verblijven te onderzoeken, maar dat op termijn alle zones voor verblijfsrecreatie dienen te worden herbestemd. Het basisprincipe is hierbij 'waar gebouwd mag worden mag gewoond worden'.

Er werden vier mogelijke bestemmingen voor de huidige zones voor verblijfsrecreatie vastgelegd: 

• wonen
• recreatief verblijf
• open ruimte
• camping / bungalowpark

Binnen de bestemmingen 'wonen' en 'recreatief verblijf' zal de mogelijkheid tot een permanent verblijf worden ingeschreven in de voorschriften. Binnen de categorieën open ruimte en camping kan wonen enkel indien de bewoners beschikken over een tijdelijk of aanvullend woonrecht zoals dat decretaal werd voorzien tot maximaal 31 december 2029, vergunde verblijven kunnen evenwel steeds in stand worden gehouden en verder worden gebruikt als weekendverblijf. Voor iedere bestaande cluster weekendverblijven en iedere zone voor verblijfsrecreatie wordt gebiedsgericht onderzocht welke bestemming in de toekomst het best geschikt is. Uit praktisch oogpunt (samenwerking met de gemeentebesturen) werd geopteerd om de visievorming gemeente per gemeente aan te pakken. De visievorming wordt gefaseerd aangepakt, te starten met de pilootgemeente Stekene en de gemeenten Knesselare en Berlare. De overige gemeenten worden hierna in fases aangepakt (2de fase Wachtebeke, Moerbeke, Sint-Gillis-Waas en Sint-Niklaas, 3de fase Aalst, Beveren Nazareth en Waasmunster, 4de fase overige gebieden voor verblijfsrecreatie in Oost-Vlaanderen)

Opmaak ruimtelijke uitvoeringsplannen

De goedkeuring van een toekomstvisie is de start van een planningsproces met als einddoel de opmaak van een ruimtelijk uitvoeringsplannen waarin de toekomstige bestemmingen met hun specifieke voorschriften worden vastgelegd. Binnen dit planproces gaat grote aandacht naar overleg met de bewoners, de belangengroepen, en de verschillende betrokken administraties en besturen op gemeentelijk, provinciaal en gewestelijk niveau. Dit om een zo sterk mogelijk gedragen plan te bekomen. Gezien de veelal waardevolle omgeving komt binnen de planprocessen ook milieueffectrapportage aan bod.

Vergunning en handhaving

Een goedgekeurde visie is niet alleen de start van een planningsproces, het kan reeds worden benut bij het beoordelen van vergunnings-aanvragen voor weekendverblijven. Dit is in een voorzorgsmaatregel om verdere speculatie en andere ongewenste effecten (versneld volbouwen van gebieden) tegen te gaan. Naar handhaving toe kan de visie gezien worden als een middel om prioriteiten te stellen.

Stand van zaken planningsprocessen

Op dit ogenblik (eind 2009) zijn de visievormingsprocessen afgerond voor clusters en zones voor verblijfsrecreatie binnen de gemeenten Stekene, Berlare, Knesselare en Moerbeke. Voor de gemeenten Stekene, Knesselare en Moerbeke worden momenteel informatieavonden en zitdagen, waarin individueel vragen, opmerkingen en bezwaren kunnen worden besproken, voorbereid. Er worden afspraken gemaakt omtrent de verdere uitwerking van ruimtelijke uitvoeringsplannen. Verwacht kan worden dat in het voorjaar van 2010 kan gestart worden met de opmaak van een plan-MER. Eveneens in het voorjaar van 2010 zullen visievormingsprocessen worden opgestart voor de weekendverblijven en de zones voor verblijfsrecreatie binnen de gemeenten Wachtebeke, Sint-Gillis-Waas en Sint-Niklaas.

Meer weten?

Wens je meer te weten over de planprocessen in verband met de weekendverblijven? Onderaan deze pagina vind je de specifieke informatie voor iedere betrokken gemeente. Daarnaast kab je een kijkje nemen in de Veelgestelde Vragen - FAQ -(in opmaak). Ten slotte kan je ons ook je vragen, opmerkingen of bezwaren bezorgen. Om bundeling van deze vragen te vergemakkelijken vragen wij hiervoor bij voorkeur het hieronder aanwezige formulier te gebruiken.

Contact

directie Ruimte
PAC Het Zuid
Woodrow Wilsonplein 2
9000 Gent