Provinciale molens

Zwalmmolen Provinciale molens Provinciale molens

Zondag 10 september: Open Monumentendag = Open Molendag

Top

Zondag 10 september 2017 is het Open Monumentendag en zijn de provinciale molens open van 10 tot 18 uur.

De Fauconniersmolen (Oordegem), de Zwalmmolen (Munkzwalm), Meuleken 't Dal (Zingem) en de Roomanmolen (Sint-Pauwels) hangen de feestvlaggen buiten. Je kan de molens gratis bezoeken en een maaldemonstratie volgen. Vraag aan de molenaar een zakje meel om thuis heerlijke pannenkoeken of een vers broodje te bakken. In de Zwalmmolen kunnen bezoekers smullen van lekkere poffertjes.

Hou ook zondag 1 oktober vrij voor een molenbezoek tijdens de Oost-Vlaamse Molendag (10 uur-18 uur).

Introductie

Top

De molen, in elk opzicht een hoogstandje.

Het molenbeleid van het provinciebestuur is erop gericht molens maalvaardig te restaureren en ze regelmatig te laten draaien. Een stilstaande molen is immers gedoemd om te vervallen. Bovendien kan in een werkende molen het publiek daadwerkelijk kennis maken met het bijna verdwenen ambacht van de molenaar en de vernuftige mechaniek van de molen.

Om een bezoek aan Mola compleet te maken, is het sterk aanbevolen ook een werkende molen te verkennen. Dat kan in Oost-Vlaanderen in tal van wind- en watermolens, maar het provinciebestuur is zelf ook de trotse eigenaar van 4 windmolens en 1 watermolen .

Mola staat in voor het beheer en het onderhoud van de vijf provinciale molens en organiseert er rondleidingen. Vangwiel, tanden, kammen, molenstenen: ze onthullen hun eeuwenoude geheimen pas in de draaiende molen zelf!

Eén provinciale watermolen

Top

De Zwalmmolen, Munkzwalm (Zwalm)

Te midden van de groene Zwalmvallei schuilt in Munkzwalm een schitterend stukje technisch erfgoed: de Zwalmmolen of Molen Ten Berge, voor het eerst vermeld in 1040. Het is een beschermde, ambachtelijke watermolen die aangedreven wordt door de Zwalmbeek. De molen is nu maalvaardig gerestaureerd en voorzien van een kleine waterkrachtcentrale. In het aanleunend gebouw werkt een cilindermolen, Midget Maxima Roller Mill 184, Morristown, USA, aangedreven door een gerestaureerde dieselmotor.

Vier provinciale windmolens

Top

De Windekemolen, Balegem (Oosterzele)
In 1975 kocht het provinciebestuur de Windekemolen in Balegem, een houten staakmolen op de grens tussen Balegem en Scheldewindeke. In 1910 werd deze houten staakmolen van Denderwindeke naar Balegem gebracht op de plaats waar de molen van molenaar De Visscher afbrandde. De molen werd beschermd op 8 mei 1978.

In 2017 startte het provinciebestuur met de heroprichting van de molen. Volg de restauratie via onze nieuwspagina.

De Fauconniersmolen, Oordegem (Lede)
Deze stenen stellingmolen werd gebouwd in 1845 langs de steenweg van Brussel naar Gent. Oorspronkelijk was het een olie- en graanmolen, maar nu is hij alleen nog ingericht om graan te malen. Al in 1948 werd de molen beschermd. Het provinciebestuur kocht de molen in 1973. Vlak voor de restauratie, in 1976, brandde hij volledig uit. De restauratie werd voltooid in 1984 en na het wegwerken van enkele mankementen, draait en maalt de molen nu regelmatig.

De Roomanmolen, Sint-Pauwels (Sint-Gillis-Waas)
Dit is de hoogste molen in Oost-Vlaanderen: een stenen stellingmolen, gebouwd in 1847 als olie- en graanmolen. Ook hier is de oliemolen verwijderd. De hoge schouw naast de molen herinnert nog aan de tijd dat hier een stoommachine in gebruik was. In maart 1956 werd deze windmolen beschermd. Het provinciebestuur kocht hem aan in 2003. (zie link onderaan)

Het Meuleken 't Dal, Zingem
Het provinciebestuur kocht deze houten staakmolen aan in 1999, in het kader van het Landinrichtingsproject Leie en Schelde (Inrichtingsplan Meilegem – Zingem). Het is de kleinste molen van Oost-Vlaanderen, en wellicht ook de oudste. Over de ontstaansdatum is al veel inkt gevloeid. Rekeningen van de Sint-Baafsabdij in Gent uit 1388 vermelden herstellingen aan een windmolen in Zingem. Het is mogelijk dat hiermee het Meuleke 't Dal bedoeld wordt, al is dit niet expliciet zo vermeld. Uit de constructie kunnen we wel afleiden dat het een zeer oude windmolen is: er zit namelijk maar één spoorstijl langs beide zijden van de steenbalk. Jongere staakmolens hebben er twee. De molen is beschermd sinds 1944, het landschap sinds 1977 en het lage molenaarshuisje sinds 1982. 

Openingsuren

Top

Contacteer Mola voor de specifieke openingsmomenten of om een provinciale molen te bezoeken.

Elke laatste donderdag namiddag van de maand (13 uur-16 uur) is zeker minstens één van volgende molens in bedrijf. De molens zijn ook minstens één zondagnamiddag per maand (14 uur-18 uur) open.


Hieronder de kalender voor 2017:

  • Meuleken 't Dal in Zingem: zo. 28/5 (10 uur-18 uur) (Europese Molendag), zo. 10/9 (10 uur-18 uur) (Open Monumentendag), zo. 1/10 (10 uur-18 uur) (Oost-Vlaamse Molendag).
  • Fauconniersmolen in Oordegem: zo. 30/4 (14 uur-18 uur), zo. 28/5 (10 uur-18 uur) (Europese Molendag), zo. 25/6 (14 uur-18 uur), zo. 30/7 (14 uur-18 uur), zo. 27/8 (14 uur-18 uur), zo. 10/9 (10 uur-18 uur) (Open Monumentendag), zo. 24/9 (14 uur-18 uur), zo. 1/10 (10 uur-18 uur) (Oost-Vlaamse Molendag), zo. 29/10 (14 uur-17 uur).
  • Zwalmmolen in Munkzwalm: zo. 28/5 (10 uur-18 uur) (Europese Molendag), zo. 10/9 (10 uur-18 uur) (Open Monumentendag), zo. 1/10 (10 uur-18 uur) (Oost-Vlaamse Molendag).
  • Windekemolen in Balegem: opening na restauratie voorzien najaar 2017.
  • Roomanmolen in Sint-Pauwels: zo. 30/4 (14 uur-18 uur), zo. 7/5 (14 uur-18 uur), zo. 28/5 (10 uur-18 uur) (Europese Molendag), zo.4/6 (14 uur-18 uur), zo. 25/6 (14 uur-18 uur), zo. 2/7 (14 uur-18 uur), zo. 30/7 (14 uur -18 uur), zo. 6/8 (14 uur -18 uur), zo. 27/8 (14 uur-18 uur), zo. 10/9 (10 uur-18 uur) (Open Monumentendag), zo. 24/9 (14 uur -18 uur), zo. 1/10 (10 uur-18 uur) (Oost-Vlaamse Molendag), zo. 29/10 (14 uur-18 uuur) (laatste maaldag van 2017).

Met een speciale dank aan al onze vrijwillige molenaars!

Op de vermelde data kunnen ook de andere molens in bedrijf zijn, afhankelijk van de beschikbaarheid van meerdere molenaars. Vraag info bij Mola!

En... wanneer een molen draait of maalt, ben je ALTIJD welkom!