Depotbeleid

grondig gevraagd

(Bron:Provinciebestuur Oost-Vlaanderen)

Nieuwe publicatie

Top

Grondig gevraagd

Deze leidraad voor het opvragen en opstellen van een conservatie-offerte voor archeologisch materiaal kan je gratis downloaden (zie 'verwante pagina's' onderaan of bij 'publicaties' in de rechterkolom).

In de kijker

Top

Provinciale depotconsulenten snellen te hulp bij waterschade in STeM

Op maandag 30 mei 2016 kreeg het provinciaal depotteam telefoon van de Stedelijke Musea Sint-Niklaas (SteM): de dakgoten boven de depotruimtes hadden de hevige regenbuien niet meer kunnen slikken en het water stroomde binnen. Het museumpersoneel had snel gereageerd door tientallen schilderijen te evacueren naar de museumzaal. De collectieverantwoordelijke was nog in april naar een calamiteitenoefening van de Provincie gekomen (zie foto).

De provinciale depotconsulenten snelden te hulp om de schade op te meten, een plan van aanpak te maken en aan de slag te gaan (zie foto). De vochtmeters, ontvochtigers en ventilatoren van de uitleendienst doen hun werk.

Het museum bleef de rest van de week dicht. Er is waarschijnlijk één schilderij dat gerestaureerd zal moeten worden. Na ongeveer anderhalve week waren de betonnen vloer van het depot en de schilderijen voldoende uitgedroogd en het dak hersteld. Door een goeie standplaatsregistratie verliep het terughangen van de schilderijen aan de gaaswand vlot.

Provinciale depotconsulent verwijdert schimmel van Vlaams topstuk

In 2015 ontdekten de zusters van het Gentse Clarissenklooster schimmel op een belangrijk reliek en Vlaams topstuk, het habijt van de heilige Coleta. Waarschijnlijk is de luchtvochtigheid in het schrijn tijdelijk verhoogd door een waterlek in de kelder. Via het Centrum voor Religieuze Kunst en Cultuur riepen ze de hulp in van de Provincie Oost-Vlaanderen. Samen met het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium en in overleg met de abdis en de Topstukkenraad beslisten ze wat te doen.

De provinciale depotconsulent verwijderde de schimmel met een speciale stofzuiger met goed regelbare zuigkracht en een penseel van marterhaar.

Het afgelopen jaar werd het habijt, in een donkere ruimte en op zijdepapier, maandelijks gecontroleerd op schimmel. Intussen werden de temperatuur en relatieve vochtigheid gemeten van de huidige bewaarplaats (de donkere ruimte) en de oorspronkelijke bewaarplaats (het schrijn). Het schrijn bleek een stabiele, maar te hoge luchtvochtigheid te hebben. Daarom zal het habijt in een plexiglazen doos in het schrijn geplaatst worden, met hierin de juiste temperatuur en luchtvochtigheid (55%). Zo zal de schimmel niet meer terugkomen en het textiel ook niet krimpen of uitzetten. Dit na een anoxiebehandeling van het textiel om insectenvraat (mot, tapijtkever, ...) te vermijden.

Na de terugkeer in het schrijn zal de relatieve vochtigheid blijvend opgevolgd worden om de aanpassingen te evalueren. 


Ros Beiaard had last van beestjes

Ook bij de recente adviesverlening over en behandeling van de schimmel, houtworm en motten die ontdekt werden op de 3 gildenreuzen en het Ros Beiaard, Unesco werelderfgoed, speelde de provinciale depotconsulent een sleutelrol. Meer info en foto's via de link onderaan.

Erkenning voor onroerenderfgoeddepot

Op 10 juli 2015 erkende minister Bourgeois 9 onroerenderfgoeddepots. Vijf daarvan liggen in Oost-Vlaanderen, 2 zijn in provinciaal beheer: de depots van het Provinciaal Erfgoedcentrum (in Ename) en het Provinciaal Archeologisch Museum (pam) (in Velzeke). Bovendien is de Provincie trekker van een netwerk van depots. Lees er alles over in het persbericht via de navigatie bovenaan ('over de provincie' - 'communicatie' - 'persberichten').

Het kloppend hart van het provinciaal depotbeleid bevindt zich in het Provinciaal Erfgoedcentrum in Ename. Daar kan het brede publiek een kijkje nemen achter de schermen van het erfgoeddepot en krijgen ze uitleg over het hoe en waarom van bewaren van erfgoed in de tentoonstellingsreeks #collectievissen. Alle info via de linken onderaan.

Wat doet de Provincie voor de Oost-Vlaamse erfgoedbeheerder op vlak van depot?

Top
  • een depotconsulent die advies op maat geeft over klimatisering en inrichting van je depot, registratie, reiniging en verpakking van objecten, …
  • praktijkgerichte vorming
  • apparaten voor het meten en bijsturen van het depotklimaat, museumstofzuigers, fotografisch materiaal, verpakkingsmateriaal, … die je kan uitlenen
  • in het Provinciaal Erfgoedcentrum in Ename is er een uitgerust depot, enerzijds een transitdepot voor het geval je collectie tijdelijk moet uitwijken door een verbouwing of ramp, anderzijds een archeologisch depot voor collecties die geen onderdak vinden in een (inter)gemeentelijk depot
  • groepsaankopen van verpakkingsmateriaal
  • overlegplatformen om expertise uit te wisselen
  • interessante publicaties over het onderwerp, op papier en/of digitaal
  • sensibiliseren van het publiek over het bewaren van erfgoed, o.a. via het kijkdepot in het Erfgoedcentrum, de tentoonstellingsreeks #collectievissen en de website www.erfgoedinzicht.be
  • ondersteuning bij inventarisatie

Waarom een provinciaal depotbeleid?

Top

Provincie Oost-Vlaanderen voert een depotbeleid zowel op vlak van cultureel erfgoed als op vlak van archeologisch erfgoed.

  • Cultureel erfgoed

Veel erfgoedbeheerders hebben te kampen met problemen bij de opslag van hun verzamelingen. In de loop van de tijd groeiden collecties sterk aan, maar de depotruimte ("de reserve") bleef hetzelfde. Met een nijpend plaats tekort tot gevolg. Depots zitten vaak ook in ruimtes waar de temperatuur en vochtigheid moeilijk te controleren is, terwijl dat net belangrijk is om het erfgoed zo lang mogelijk te bewaren.

In het cultureel erfgoeddecreet van 2008 vroeg de Vlaamse Gemeenschap de provincies een regierol te vervullen voor het depotbeleid. Provincie Oost-Vlaanderen startte met een inventarisatie van de Oost-Vlaamse depotcollecties en de noden, verwachtingen, expertise en faciliteiten van de collectiebeheerders. Op die manier bepaalde de Provincie haar beleid.

  • Archeologisch erfgoed

Wat te doen met de vele vondsten en het opgravingsarchief na de opgraving? Ze moeten bewaard worden in aangepaste omstandigheden - na lange tijd in de grond komen ze nu plots in contact met licht, lucht en een andere temperatuur. Bovendien moeten ze beschikbaar blijven voor de onderzoekers en het publiek.

Het Vlaamse Gewest vroeg aan de Provincie Oost-Vlaanderen om van 2012 tot en met 2016 een proefproject archeologiedepot uit te rollen. Het is een proeftuin om erkenningscriteria voor archeologische depots te ontwikkelen binnen het nieuwe onroerenderfgoeddecreet. De testplaats is het Provinciaal Erfgoedcentrum in Ename.

Contact

Top

transversale cel Cultuur
PAC Het Zuid
Woodrow Wilsonplein 2
9000 Gent
erfgoeddepot@oost-vlaanderen.be

Lien Lombaert (onroerenderfgoeddepot)
09 267 72 29 of 055 33 17 32
lien.lombaert@oost-vlaanderen.be

Erfgoedbeleidsplan Oost-Vlaanderen

Het cultureelerfgoedbeleidsplan 2009-2014 is hét basisdocument van het provinciaal erfgoeddepotbeleid.

Onderzoek depotlandschap

Een eerste stap in de uitbouw van een depotbeleid was een onderzoeksproject. Hier de resultaten.

Expertise

Hier vind je (digitale) instrumenten die je helpen bij de uitbouw van een kwalitatief depotbeheer, o.a. de website 'Depotwijzer' en de publicatie 'Erfgoeddepots, uit het oog, in het hart'.

Vorming

Praktijkgerichte vorming volgen over het inrichten en beheren van een erfgoeddepot? Dat kan via de Provincie Oost-Vlaanderen. Klik hier voor meer informatie.

Depot in het Provinciaal Erfgoedcentrum

Meer info over het (gebruik van het) depot in het Provinciaal Erfgoedcentrum vind je hier.

Depot in het Provinciaal Streekcentrum Huysmanhoeve

Zondag 6 juli 2014 opende de 'proefopstelling ambachten' van het regionaal depot Meetjesland.

Anoxiekamer

Primeur! Eerste vaste anoxiekamer in Vlaanderen in het Provinciaal Erfgoedcentrum in Ename

Groepsaankoop verpakkings- en conserveringsmateriaal

Vind hier alle informatie over de groepsaankoop van verpakkings- en conserveringsmateriaal voor Oost-Vlaamse erfgoedbeheerders.